UE Researchek Life Urbason jarri du arreta, Urdaibaiko ura hobetzeko proiektu batean

EBk finantzatutako proiektua garatzen ari diren zientzialariek erakutsi nahi dute lurzorua gutxiago higatzen duen baso-kudeaketa egoki batek gertuko hartuneetako uraren kalitatea eta kantitatea hobetzen dituela, horietan lohi eta sedimentu gutxiago gera daitezen, eta, beraz, ura edangarri bihurtzeko behar den tratamendu fisiko-kimikoa murrizten duela.Life Urbasoko koordinatzaileak, Nahia Gartzia-Bengoetxea doktoreak, Nekazaritza Ikerketa eta Garapenerako Euskal Institutuko (Neiker) ikertzaileak, argitalpenean azaldu duenez, ura giza kontsumorako egokia izan dadin kloroarekin desinfektatu behar da, eta substantzia horrek, aldi berean, “osasunerako kaltegarriak diren azpiproduktuak sortzea eragiten du”.

Hala ere, nabarmendu du ur gordinaren materia organiko naturalaren kantitatea eta kalitatea aldatu egiten direla erauzten den ingurunearen arabera, eta horrek esan nahi du “inguruko lurraren kudeaketa eraginkor batek uraren kalitatea hobetu dezakeela eta, beraz, ura garbitzeko beharra murriztu”.

Hori da Life Urbasoren ikerketaren helburua: baso-estaldurak inguruko eremuko uraren kalitatean eta kantitatean duen eragina ikertzea.

Gartzia-Bengoetxeak azaldu duenez, Urdaibaiko zonaldean baso landatuak daude, batez ere pinu eta eukaliptoekin. Baso horiek “aldi berean landatzen dira eta denak batera mozten dira, eta horrek lurzorua higatzeko arriskua areagotzen du eta, aldi berean, uraren kalitatean ondorio kaltegarriak ditu”.

Life Urbasoko taldeak landaketa horiek etengabeko estaldurako baso-basogintza autoktono bihurtu nahi ditu, eta, ondoren, neurri horrek uretan duen eragina nabarmendu.

Halaber, baso-eraldaketa horren eragin zabalenak monitorizatuko dira, uraren kalitatean eta kantitatean duen eraginaz harago, hala nola hegaztien biodibertsitatean, baso-egituran eta landare-aniztasunean duen eraginaz harago.

Lanaren beste adar bat lurrera egur hila gehitzea da, karbono organikoaren mailak handitzeko eta “erresilientzia klimatikoa” hobetzeko.

Proiektuaren parte gisa, ikertzaileek Urdaibaiko Erreserbako tokiko egoiliarrak elkarrizketatu dituzte, baita interes ezberdinak izan ditzaketen bisitariak eta lurren jabeak ere.

Elkarrizketa horien emaitza oraindik aztertzen ari dira. Gartzia-Bengoetxeak aurreikusten du kalitate handiko ur gordinari ematen zaion balio ekonomikoari buruzko ikuspegi berriak emango dituela.

Proiektu-taldea prest agertu da, halaber, bere ikerketen emaitzak antzeko erronkei aurre egiten dieten beste eremu batzuekin partekatzeko, eta, horretarako, eskuliburu bat egin du, beren eremuan antzeko ikuspegia hartu nahi duten beste udal edo tokiko erakunde batzuei orientazioa emateko.

Ikerketa horren guztiaren testuingururik zabalena ur-eskasiarekiko gero eta kezka handiagoarekin lotzen da, klima-aldaketaren aurreikusitako inpaktuak areagotuta.

Life Urbaso proiektuaren garapenean, Neikerrez gain, klima aldaketari buruzko ikerketarako BC3 euskal zentroak, Euskal Herriko Unibertsitateak (UPV/EHU), Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak eta EFE agentziak parte hartzen dute. EFE

if/jmv