Urdaibaiko Erreserbak 40 urte bete ditu bere etorkizunari buruzko eztabaida publikoaren erdigunean
Urdaibaiko Biosfera Erreserbak (Bizkaia) 40 urte beteko ditu datorren astean, eta lurraldeko eztabaida publikoaren protagonista izango da, euskal erakundeek eremu babestu horretan planteatutako Guggenheim Museoa hedatzeko proiektu eztabaidatuaren joan-etorriengatik.
Unescok MaB (Man and Biosphere) programan sartu zuen Urdaibai, 1984ko abenduaren 6an Biosferaren Erreserba izendatu ondoren.
Berrogei urte geroago, balantzean Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Garapen Iraunkorrari eta Ingurumen Hezkuntzari buruzko Unesco Katedrako aurreko eta egungo zuzendari Miren Onaindia eta Ibone Ametzaga katedradunen balorazio positiboa da nagusi, hurrenez hurren.
Biek hitz egin dute EFErekin Euskadiko Biosfera Erreserba bakarraren egoeraz, naturaren kontserbazioaren eta garapen ekonomiko eta sozial iraunkorraren arteko oreka eta harmonia bilatzen duen figura.
Era berean, gogoeta egin dute naturgune eder eta aberats honen etorkizunaz eta Guggenheim Museoaren balizko handitzeaz, Bizkaiko Foru Aldundiak auzokideen, politikaren eta ingurumen-erakundeen aurkakotasunarekin defendatzen duen eremu babestu honetan.
Berrogei urte geroago, balantzean Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Garapen Iraunkorrari eta Ingurumen Hezkuntzari buruzko Unesco Katedrako aurreko eta egungo zuzendari Miren Onaindia eta Ibone Ametzaga katedradunen balorazio positiboa da nagusi, hurrenez hurren.
Biek hitz egin dute EFErekin Euskadiko Biosfera Erreserba bakarraren egoeraz, naturaren kontserbazioaren eta garapen ekonomiko eta sozial iraunkorraren arteko oreka eta harmonia bilatzen duen figura.
Era berean, gogoeta egin dute naturgune eder eta aberats honen etorkizunaz eta Guggenheim Museoaren balizko handitzeaz, Bizkaiko Foru Aldundiak auzokideen, politikaren eta ingurumen-erakundeen aurkakotasunarekin defendatzen duen eremu babestu honetan.
Tokiko parte-hartzea
Biek uste dute eztabaida bera “aukera” bat dela zonaldearen premiei buruz hitz egiteko eta hura hobetzeko, baina, behin eta berriz esan dutenez, beti izan behar dira tartean dauden eragile guztiak.
“Egiten dena egiten dela, bai Guggenheimek, bai beste edozein jarduerak, tokiko jendearekin adostuta egon behar du”, adierazi du Ibone Ametzagak, UPV/EHUko Garapen Iraunkorrari eta Ingurumen Hezkuntzari buruzko Unesco Katedrako arduradun eta Biosfera Erreserben Programa Espainiako Batzordearen Kontseilu Zientifikoko kideak.
Katedraren lehen zuzendaria (2004-2020) Miren Onaindia izan zen, erretiratuta zegoena, eta, era berean, aipatutako Kontseilu Zientifikoko kide (2008tik 2022ra) eta presidente izan zen 2008 eta 2012 artean.
Onaindiak ere parte hartu zuen, EFEri gogorarazi dionez, Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren izendapenaren aurretik herritarrek egindako mobilizazioetan. Izan ere, protesta egiten ari ziren 70eko hamarkadan, frankismo garaian, inguru hori “Costa del Sol del norte” moduko bat bihurtzeko padura urbanizatzeko proiektu baten alde.
“Egiten dena egiten dela, bai Guggenheimek, bai beste edozein jarduerak, tokiko jendearekin adostuta egon behar du”, adierazi du Ibone Ametzagak, UPV/EHUko Garapen Iraunkorrari eta Ingurumen Hezkuntzari buruzko Unesco Katedrako arduradun eta Biosfera Erreserben Programa Espainiako Batzordearen Kontseilu Zientifikoko kideak.
Katedraren lehen zuzendaria (2004-2020) Miren Onaindia izan zen, erretiratuta zegoena, eta, era berean, aipatutako Kontseilu Zientifikoko kide (2008tik 2022ra) eta presidente izan zen 2008 eta 2012 artean.
Onaindiak ere parte hartu zuen, EFEri gogorarazi dionez, Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren izendapenaren aurretik herritarrek egindako mobilizazioetan. Izan ere, protesta egiten ari ziren 70eko hamarkadan, frankismo garaian, inguru hori “Costa del Sol del norte” moduko bat bihurtzeko padura urbanizatzeko proiektu baten alde.
Hirurogeita hamarreko hamarkadako hirigintza-proiektua
“Paduraren zati handi bat lehortzea proposatzen zuen proiektua zen, hondartza artifizialak eta etxebizitza asko eraikitzeko”, azaldu du Ekologiako katedradunak, eta Urdaibai Biosferaren Erreserba izendatzeko Eusko Jaurlaritzak egindako eskaerari Unescok erantzutea “arrakastatsua” izan zela adierazi du, “elementu askok” bat egin zutelako.
Azaldu duenez, “Biosferaren Erreserba proposatu ahal izateko azterlanetan parte hartu zuen mugimendu akademiko batek” indartu egin zuen herritarrek hirigintza-proiektuari emandako arbuioa.
Horrekin batera, demokraziako lehen Eusko Jaurlaritza inplikatu zen, zehazki, garai hartan “ingurumen-zerbitzuko burua zen Anton Aramburu”, baita botanikaria zen Emilio Fernández Galdeano ere, Unescok Espainian zuen MaBko kidea.
Giza faktorea garrantzitsua izan zen; izan ere, bien arteko harremanetik, baita UPV/EHUrekin eta Unibertsitate Konplutentsearekin ere, “estrategia moduko bat” sortu zen, Unescoren aurrean aurkezteko azterketa bat egiteko eta 1984an Erreserbaren deklarazioa onar zezan lortzeko.
Une hartan, Onaindiaren arabera, “oso erabaki aitzindaria” izan zen, pertsonek ingurumenarekin zuten harremana ikusteagatik, une hartan oraindik urte bat falta baitzen “garapen jasangarria” terminoa sortzeko -zortzieko urteak aurreratuak-.
Arazoak egon daitezkeen arren, katedradunak “arrakastatsutzat” jo du Urdaibai “dagoen bezala mantendu izana”, eta Guggenheim handitzeko proposamenari dagokionez, sektore zientifikoaren parte-hartzea faltan bota du, baita “proiektuaren azalpen zehatz bat” ere.
Horrekin batera, demokraziako lehen Eusko Jaurlaritza inplikatu zen, zehazki, garai hartan “ingurumen-zerbitzuko burua zen Anton Aramburu”, baita botanikaria zen Emilio Fernández Galdeano ere, Unescok Espainian zuen MaBko kidea.
Giza faktorea garrantzitsua izan zen; izan ere, bien arteko harremanetik, baita UPV/EHUrekin eta Unibertsitate Konplutentsearekin ere, “estrategia moduko bat” sortu zen, Unescoren aurrean aurkezteko azterketa bat egiteko eta 1984an Erreserbaren deklarazioa onar zezan lortzeko.
Une hartan, Onaindiaren arabera, “oso erabaki aitzindaria” izan zen, pertsonek ingurumenarekin zuten harremana ikusteagatik, une hartan oraindik urte bat falta baitzen “garapen jasangarria” terminoa sortzeko -zortzieko urteak aurreratuak-.
Arazoak egon daitezkeen arren, katedradunak “arrakastatsutzat” jo du Urdaibai “dagoen bezala mantendu izana”, eta Guggenheim handitzeko proposamenari dagokionez, sektore zientifikoaren parte-hartzea faltan bota du, baita “proiektuaren azalpen zehatz bat” ere.
Naturak “bere artea” egin dezala
Ibone Ametzaga lankideari gustatuko litzaioke, ekologo eta paisajista gisa, naturak berak “bere artea” Urdaibain egiten uztea, “oso interesgarria izango bailitzateke ikustea nola antolatzen den itsasadarraren zatia, nola aldatzen den…”.
UPV/EHUko katedraren egungo zuzendariak tokian tokiko eragileekin hitz egitearen alde egin du; izan ere, proiektuak azaltzen ez badira, gatazka agertzen da, aurrerapena “atzeratzen” duena, ohartarazi du.
Ametzagak Urdaibai “harribitxia” azken hamarkadetan kontserbatu ahal izana baloratu du, baina “arro osoa lehengoratzeko plan baten” beharra defendatu du.
Urdaibaiko azaleraren zatirik handiena pinu eta eukalipto sailek estaltzen dute, eta horiek “lurzorua babesteko arazo handia” sortzen dute, argudiatu du.
Defendatu duenez, lurzorua “guztiaren oinarria da”, eta ez da galdu behar, “landaretza guztia” eramaten duen baso-kudeaketa baten ondorioz.
UPV/EHUko katedraren egungo zuzendariak tokian tokiko eragileekin hitz egitearen alde egin du; izan ere, proiektuak azaltzen ez badira, gatazka agertzen da, aurrerapena “atzeratzen” duena, ohartarazi du.
Ametzagak Urdaibai “harribitxia” azken hamarkadetan kontserbatu ahal izana baloratu du, baina “arro osoa lehengoratzeko plan baten” beharra defendatu du.
Urdaibaiko azaleraren zatirik handiena pinu eta eukalipto sailek estaltzen dute, eta horiek “lurzorua babesteko arazo handia” sortzen dute, argudiatu du.
Defendatu duenez, lurzorua “guztiaren oinarria da”, eta ez da galdu behar, “landaretza guztia” eramaten duen baso-kudeaketa baten ondorioz.
Lurraldea zaintzea
“Ikusi dugu zer gertatu den danarekin -hausnartu du-. Kontua da bat-batean hainbeste lokatz eta ur iristea ez dagoela ekosistemarik kontrolatzeko “ura astiroago jaistea, euri asko egiten badu ere”. Lan hori “baso-ekosistemek egiten dute, baina lurzorua egoera onean egon behar da”, adierazi du.
Espezialistak lurraldea “zaintzeko” beharra azpimarratu du, izan ere, “gustatu ala ez, naturaren menpe gaude”, eta, gainera, “dena doan ematen digu” eta “ez lan egiteko: edozein izkina utzi eta landare bat ateratzen da”.
Ildo horretan, “Urdaibaik ahalmen handia du sozioekosistema gisa”, adierazi du.
Bizkaiko Biosfera Erreserba garapen jasangarriko ekimenen laborategia da, hala nola Life Urbaso Europako finantzazioa duen proiektua. Neiker ikerketa-zentroak gidatzen du proiektu hori, eta erakutsi nahi du lurzorua gutxiago higatzen duen baso-kudeaketa egoki batek inguruko hartuneetako uraren kalitatea eta kantitatea hobetzen dituela, horietan lohi eta sedimentu gutxiago amaitzen baitira.
BC3 klima-aldaketari buruzko ikerketa-zentroak, UPV/EHUk, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak eta EFE agentziak ere parte hartzen dute proiektuan.
Espezialistak lurraldea “zaintzeko” beharra azpimarratu du, izan ere, “gustatu ala ez, naturaren menpe gaude”, eta, gainera, “dena doan ematen digu” eta “ez lan egiteko: edozein izkina utzi eta landare bat ateratzen da”.
Ildo horretan, “Urdaibaik ahalmen handia du sozioekosistema gisa”, adierazi du.
Bizkaiko Biosfera Erreserba garapen jasangarriko ekimenen laborategia da, hala nola Life Urbaso Europako finantzazioa duen proiektua. Neiker ikerketa-zentroak gidatzen du proiektu hori, eta erakutsi nahi du lurzorua gutxiago higatzen duen baso-kudeaketa egoki batek inguruko hartuneetako uraren kalitatea eta kantitatea hobetzen dituela, horietan lohi eta sedimentu gutxiago amaitzen baitira.
BC3 klima-aldaketari buruzko ikerketa-zentroak, UPV/EHUk, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak eta EFE agentziak ere parte hartzen dute proiektuan.